TARİX QANUNVERİCİLİK     ATLAS     TANINMIŞ ÜZÜMÇÜLƏR     MƏQALƏLƏR    ELMİ ARAŞDIRMALAR    XƏBƏRLƏR   ƏLAQƏ
 

ÜZÜM BİTKİSİNDƏN İKİNCİ MƏHSUL ALINMASI MƏQSƏDİ İLƏ BİC ZOĞLARINDAN İSTİFADƏ EDİLMƏSİ 

Üzüm bitkisindən bir ildə bir neçə dəfə məhsul alınması həmişə insanların arzusu olmuşdur. Bu arzu üzüm bitkisinin təbii vəziyyətindən irəli gəlmişdir. Əksər hallarda təbii halda üzüm bitkisində ikinci məhsul olur. Çox vaxt bu məhsul tam qiymətli məhsul kimi ortalığa çıxmır. Üzüm bitkisində ikinci məhsulu yalnız bic zoğları verir. İnsanlar üzüm bitkisində bic zoğlarının məhsulunu çox qədim vaxtlardan müşahidə etmişlər. Ancaq bu məsələnin reallaşdırılmasının mexanizminə bələd olmadıqlarından istək və arzuya baxmayaraq çox vaxt ikinci məhsulu yetişdirmək mümkün olmayıb. Bu məsələnin müvəffəqiyyətli həlli üçün üzüm bitkisində bic zoğlarının biologiyasına bələd olmalı və ayrı-ayrı üzüm sortlarının bic zoğlarının məhsul vermə qabiliyyətini bilmək lazımdır.
Bic zoğlarının nəzəri və praktiki tərəfləri üzrə aparılan tədqiqat işləri göstərir ki, tənəyin həyatında onlardan səmərəli istifadə etmək mümkündür. 1940-1950-ci illərdə özbək alimi F.B.Bəşirov bic zoğlarının yüksək həyatilik qabiliyyətindən istifadə edərək üzüm bitkisinin sürətlə formalaşdırılmasına və vaxtından qabaq məhsula salınmasına nail olmuşdur. Bu məsələyə görə o vaxtlar ona yüksək Dövlət Mükafatı verilmişdir.
Respublikamızda bu məsələyə dair aparılan tədqiqat işləri və yazılan materiallar cüzi və epizodik xarakter daşımışdır. Bir çox sortlar üzrə apardığımız tədqiqat işləri göstərmişdir ki, respublikamızdakı mövcud gətirilmə və yerli sortların bir qisminin bic zoğlarının məhsul vermə qabiliyyəti vardır. Hətta Ağ şanı, Şamaxı Mərəndisi, Bayanşirə, Xindoğnı, Rkasiteli, Qaraburnu, Saperavi, İzabella və bir sıra fransız sortlarının bic zoğlarının yüksək məhsul vermə qabiliyyəti vardır. Goranboy rayonunun Xan Qərvərid kəndində yerli əhali izabella sortunun ikinci dərəcəli bic zoğundan 3-cü məhsulu ala bilirlər, ancaq bu məhsul lazımınca yetişmir.
1970-ci illərdə Cəlilabad rayonunda Aş şanı sortunun 3-cü və 4-cü məhsulunu müşahidə etmişik, ancaq onların da heç biri yetişdirməmiş olmuşdur.
Respublikamız şəraitində 2-ci məhsulu tam şəkildə yetişdirmək mümkündür, bu şərtlə ki, zoğların ucu vaxtında qırpılsın və çiçək qrupları vaxtında əmələ gətirilsin. Bu məsələ üzrə apardığımız tədqiqatlara görə 2-ci məhsul üçün əsas zoğların ucu mayın 1-ci dekadasının axırları və 2-ci dekadasının əvvəlləri optimal müddət hesab edilir. Əslində adi hallarda 2-ci məhsul alınmasına səy göstərilmir. Təbii fəlakətdən və xəstəliklərdən 1-ci məhsulunu itirən tənəklərdə bu məsələ ilə ciddi məşğul olunur. 1-ci məhsul kolun üstündə ola-ola ikinci məhsulun alınması bitkinin ümumi vəziyyətinə mənfi təsir göstərir. Deməli, üzüm bitkisindən ikinci məhsul alınmasının xüsusi texnologiyasını bilmək tələb olunur.
Müəllif: F.H. Şərifov




ƏLAQƏ 
Adınız:*
E-poçtunuz:*
İsmarıcınız:*

 

KOMMERSIYA TƏKLİFİ