TARİX QANUNVERİCİLİK     ATLAS     TANINMIŞ ÜZÜMÇÜLƏR     MƏQALƏLƏR    ELMİ ARAŞDIRMALAR    XƏBƏRLƏR   ƏLAQƏ
 

TINGLIKDƏN TING ÇIXIMININ ARTIRILMA YOLLARI 

Üzüm tingliyi elmi əsaslarla təşkil edildikdə onun iqtisadi faydası tezliklə üzə çıxır. İxtisaslaşdırılmış tinglik təsərrüfatlarında ting istehsalının elmi texnologiyasına əməl etmək mümkündür. Keyfiyyətli tinglə salınan üzümlükdə seyrəklik az olur, kollar tez formalaşır və tez bara düşür. Tinglikdə üzümçülüyün sort siyasətinə əməl etmək mümkündür, belə ki, elit ana bağları əsasən tinglik təsərrüfatlarından təşkil edilir. Üzümçülükdə elit ana bağları əsasən əkin materialı istehsalına xidmət edir. Elit ana bağları sort qarışığından, xəstəlik və zərərvericilərdən tam azad üzümlüklərdir. Yeni üzümlüklərin əkin materialı, elit ana bağlardan, bu olmadıqda isə I və II qrup üzümlüklərdən tədarük edilməlidir. Üzüm tingliyi növünə və həcminə görə müxtəlif olur. Bu müxtəliflik ən çox tingliyin növündə özünü göstərir. öz kökü üstündə becərilən, calaqla becərilən və kombinləşmiş tinglik təsərrüfatlarının hər biri özünə məxsus struktura malikdir. Tarixən öz kökü üstündə becərilən tingliklər mövcud olmuş və üzümçülüyün inkişafında əsas rol oynamışdı.
Dünya üzümçülüyündə filloksera böhranı başladıqdan sonra calaq becərən tingliklər inkişaf tapmış və üzümçülüyün inkişafında onların da rolu xüsusi qeyd edilməlidir. İstər öz kökü üstündə, istərsə də calaq ting istehsalında başlanğıc işlər düzgün qurulmalıdır. Hər iki növ tinglik təsərrüfatında anaclıqların olması, çubuq və ting saxlayan kameraların, calaq tinglikdə isə müasir calaq emalatxanaların olması vacibdir. 
Çubuqlar birbaşa tingliyə əkilənə və calağa qədər elə saxlanmalıdır ki, onlarla koldan təzə kəsilmiş materialın keyfiyyətində fərq olmamalıdır. Tinglik üçün torpaq payızda şumlanmalıdır. Söz yox ki, şum altına lazımınca üzvi və mineral gübrələr verilməlidir. Əkin vaxtına qədər torpaq o dərəcədə işlənməlidir ki, ən iri kəltən qoz boyda (xüsusilə calaq tinglikdə) olmalıdır. 
Öz kökü üstündə olan çubuqlar qəbul edilmiş qaydalar əsasında əkinə hazırlanmalıdır. Çubuqda aşağı kəsik təzə və buğumun altında olmalıdır, torpaqda qalan gözcüklər korlanmalı, bir və yaxud iki buğum arasında şırımlama aparılmalıdır. Bütün bunlar kök verməni sürətləndirir. Yaxşı olar ki, çubuqlar boy maddələrindən hazırlanmış məhlulda müəyyən müddət saxlansın. Çubuqlar torpağa əkildikdən sonra onların üstü 3-5 sm qalınlığında torpaqla örtülsün. Belə olduqda zoğvermə müəyyən müddətdə ləngidilir. İstər öz kökü üstündə olan, istərsə də calaqlar tingliyə hansı əkin sxemində əkilməlidir. Ting istehsalı üzrə uzun illər ərzində apardığımız eksperimental təcrübələrə görə torpağın tipini, münbitliyini, üzüm sortunu və ərazinin maillik dərəcəsini nəzərə alaraq mümkün qədər bitkilərin sıxlığını artırmaq lazımdır. Ənənəvi becərmə texnologiyasına görə bir hektar tinglikdə 100 000 bitki yerləşdirilir.
Bu cür texnologiyada torpaq fonduna , suvarma suyuna, becərmə işlərinə çəkilən xərclərə, xəstəlik və zərərvericilərə qarşı mübarizədə istifadə olunan dərman preparatlarına və onların tingliyə verilməsi xərclərinə qənaət olunur.Yaxşı olar ki, tinglikdən, ting çıxımı azı 80% təşkil etsin.
Fransada ting becərilməsi işləri tamamilə mexanikləşdirilmişdir. Bizdə isə yalnız torpaq becərmə işləri mexanikləşdirilmişdir. Ting istehsalının maya dəyərinin azaldılmasında becərmə işlərinin mexanikləşdirilməsinin böyük əhəmiyyət vardır.
Müəllif: F.H. Şərifov




ƏLAQƏ 
Adınız:*
E-poçtunuz:*
İsmarıcınız:*

 

KOMMERSIYA TƏKLİFİ